Mindful at Work: wat doe je wanneer werkdruk structureel aanwezig is?

By: Sofie Hendrikx

#Inspiration  

“You can’t stop the waves, but you can learn to surf.” – Jon Kabat-Zinn

Werkdruk is geen tijdelijk fenomeen meer. In organisaties zoals VITO werken mensen dagelijks aan complexe maatschappelijke vraagstukken, in een context die veel vraagt, zowel qua expertise als samenwerking. De vraag is dan niet langer hoe nemen we die druk weg?, maar wel: hoe leren mensen er samen duurzaam mee omgaan?

Vanuit die vraag ontstond bijna tien jaar geleden het leertraject Mindful at Work, vormgegeven door K&S-adviseur Sofie Hendrikx in co-creatie met de onderzoeksorganisatie VITO. Wat begon als een antwoord op werkdruk in veeleisende werksituaties, groeide uit tot een gevestigde waarde in het ondersteuningsaanbod van VITO waar leren, werken én welzijn samenkomen.

Meer dan een ademhalingsoefening

Veel mindfulnessprogramma’s blijven hangen in technieken: ademhalingsoefeningen, meditatie, ontspanning. Waardevol, maar vaak losstaand van de dagelijkse praktijk. Wat Mindful at Work uniek maakt, is de combinatie van twee werelden:

• De basis van mindfulness – inzicht in stress, aandacht, lichaam en reactiepatronen
• De eigen werkrealiteit van deelnemers – concrete situaties, deadlines, spanningen, interacties

Deelnemers werken met wat er bij hen speelt: volle agenda’s, lastige gesprekken, terugkerende spanningen. Daarbij kijken we niet alleen naar wat mensen denken, maar ook naar wat ze voelen, hoe ze reageren in interactie met anderen en wat hun lichaam hen vertelt. En precies daar gebeurt het leren. Zoals ook blijkt uit gelijkaardige trajecten: wanneer mensen werken met hun eigen ervaringen én die van collega’s, ontstaat diepgaand inzicht én gedragsverandering.

Stress en welzijn worden bespreekbaar

Het traject is kleinschalig en ritmisch opgebouwd: een intake, vier sessies van een halve dag en een terugkommoment na enkele maanden. Tussen de bijeenkomsten experimenteren deelnemers in hun eigen praktijk.

Maar misschien nog belangrijker: ze leren niet alleen, ze leren mét elkaar. In deze kleine leergroepen ontstaat:

• herkenning en normalisering (“ik ben niet de enige”)
• taal om over werkdruk te spreken
• onderlinge steun
• collectief leren

Dat is precies wat we ook zien in organisaties die hiermee aan de slag gaan: thema’s zoals stress en welzijn worden bespreekbaar, en mensen versterken elkaar in plaats van er alleen voor te staan.